Panele fotowoltaiczne są sposobem na korzystanie z energii zmagazynowanej w promieniach słonecznych do wytwarzania prądu elektrycznego na własne potrzeby. Dzięki odpowiedniej instalacji można znacznie zmniejszyć wysokość płaconych rachunków. Choć montaż fotowoltaiki wiąże się ze sporym wydatkiem, to korzystając z dostępnych form dofinansowania, użytkownik może ograniczyć poziom realnie poniesionych nakładów.

Dlaczego warto zdecydować się na montaż instalacji fotowoltaicznej?

Koszty utrzymania budynku mieszkalnego czy użytkowego to w głównej mierze opłaty związane z ogrzewaniem oraz korzystaniem z energii elektrycznej. Ze względu na ciągły wzrost cen nośników energii kwoty, które muszą być przeznaczane na te cele, systematycznie rosną i nic nie wskazuje na to, by trend ten miał ulec zmianie. O ile w przypadku pozyskiwania ciepła stosunkowo łatwo można uniezależnić się od ceny węgla, gazu lub drewna instalując nowoczesną pompę ciepła, o tyle do niedawna większość odbiorców prądu była „skazana” na dyktat cenowy jednej z dużych firm zajmujących się jego dystrybucją. Sytuacja uległa zmianie wraz z upowszechnieniem się paneli fotowoltaicznych, które pozwalają na wytworzenie energii elektrycznej we własnym zakresie, a przy dobrym doborze mocy i wyposażeniu instalacji w odpowiednie akumulatory na niemal całkowite uniezależnienie się od sprzedawców prądu. Co więcej, choć inwestycja w fotowoltaikę wiąże się z większym wydatkiem, to znaczna część kosztów może zostać zrefundowana za sprawą oferowanego dofinansowania – podkreśla przedstawiciel firmy Fotowoltaika.eco, specjalizującej się w projektowaniu i montażu instalacji fotowoltaicznych.

Panele fotowoltaiczne mogą być łatwo zamontowane na dachu budynku albo na specjalnie przygotowanej konstrukcji ustawionej na gruncie. Jeśli nieruchomość, w której mają być wykorzystywane, jest położona w obszarze o dużym jak na naszą szerokość geograficzną nasłonecznieniu, poziom uzysku energii może sięgnąć nawet 1100 kWh/m2. Jednak, nawet gdy warunki są nieco mniej korzystne, instalacja powinna zapewnić niemal 1000 kWh/m2. W przypadku przeciętnego zapotrzebowania wynoszącego około 3000–4000 kWh rocznie do obsłużenia budynku powinna wystarczyć instalacja o mocy do około 5 kW. Do uzyskania takiej ilości prądu najczęściej trzeba będzie zamontować panele o powierzchni około 30 m2. Warto jednak pamiętać, że wszystko zależy od warunków panujących w konkretnej lokalizacji. Dla doboru odpowiedniej mocy i ilości potrzebnych paneli liczy się kąt nachylenia dachu oraz to czy jego połać jest skierowana bezpośrednio na południe.

Decydując się na montaż instalacji fotowoltaicznej, można nastawić się na to, że pokryje ona całe zapotrzebowanie budynku na prąd, uniezależniając użytkownika od dostawcy energii albo liczyć że wyprodukuje ona taką ilość prądu, która pozwoli na znaczenie obniżenie wysokości płaconych rachunków. W pierwszym przypadku można zdecydować się na instalację off-grid, która pozyskiwany prąd będzie magazynowała w specjalnych akumulatorach, co pozwoli na wykorzystanie go wówczas, gdy system nie będzie produkował energii. W drugim lepszym rozwiązaniem będzie system on-grid, który będzie połączony z siecią energetyczną, a nadwyżka prądu będzie przekazywana dostawcy energii. Dzięki temu w czasie, gdy panele nie będą produkowały prądu, będzie można go pozyskiwać z sieci ze znaczną zniżką. Za 1 kW energii przesłany do sieci energetycznej użytkownik będzie mógł pobrać od 0,7 do 0,8 kW.

Korzyścią z zainstalowania paneli fotowoltaicznych będzie więc albo brak bieżących kosztów  pozyskiwania prądu, albo ich radykalne obniżenie. Instalacja typu off-grid będzie natomiast droższa niż on-grid z uwagi na konieczność zakupu akumulatorów oraz odpowiednich sterowników nadzorujących pracę systemu. Istnieje także możliwość wyboru instalacji hybrydowej, która w zależności od sytuacji będzie kierowała nadwyżkę do akumulatorów lub przesyłała do sieci. Największą popularnością cieszą się jednak instalacje typu on-grid, które są znacznie prostsze i szybciej mogą się zwrócić. Niezależnie od typu instalacji użytkownik może skorzystać z dofinansowania jej zakupu i montażu.

Jak obniżyć koszt zakupu instalacji fotowoltaicznej?

Sposobem na uzyskanie dofinansowania jest wykorzystanie możliwości oferowanych przez program „Mój prąd”. W jego ramach osoba, która zdecyduje się na montaż paneli fotowoltaicznych, może liczyć na dopłatę do inwestycji w wysokości do 50% poniesionych kosztów. W poprzednich dwóch naborach wniosków do programu „Mój prąd” wielkość dotacji była ograniczona do 5 tysięcy złotych. W przypadku trzeciej edycji naboru, który ma się rozpocząć 1 lipca 2021 roku, kwota ta może zostać powiększona w zależności od decyzji Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz ustaleń poczynionych z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który był operatorem całego programu. Z programu „Mój Prąd” 3.0 będą mogły skorzystać osoby, które zdecydowały się na zainstalowanie paneli fotowoltaicznych w terminie od 1 lutego 2020 roku do 31 grudnia 2023 roku.

Warunkiem ubiegania się o dofinansowanie podobnie jak w poprzednich edycjach programu „Mój prąd” będzie zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej, a także podjęcie decyzji o zostaniu prosumentem, czyli osobą, która nie tylko pobiera energie z sieci, ale także przekazuje do niej wyprodukowane we własnym zakresie nadwyżki. W tym celu niezbędne jest zawarcie specjalnej umowy z Operatorem Sieci Dystrybucyjnej, która określa wszystkie warunki wzajemnych rozliczeń. W jej ramach operator zobowiązuje się do zainstalowania licznika dwukierunkowego, który zarazem będzie mógł rejestrować tradycyjne zużycie prądu, jak i odnotowywać jego ilość wprowadzaną do sieci. W ramach trzeciej edycji programu „Mój prąd” prosumenci będą też mogli korzystać z dodatkowych elementów instalacji np. tworzyć własne punkty ładowania samochodów elektrycznych, instalować inteligentne systemy zarządzania energią, a także montować magazyny energii. Warto też pamiętać, że poza korzystaniem z programu „Mój prąd” istnieje możliwość rozliczenia kosztów instalacji w ramach ulgi termomodernizacyjnej.

Zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej jest znacznym wydatkiem, pełna amortyzacja instalacji, tj. moment, w którym skumulowane zyski z obniżonych rachunków za prąd przekroczą poniesione koszty, ma bardzo duże znaczenie. Szacunkowy okres, po jakim może to nastąpić, zależy od wydajności urządzeń oraz ich poprawnego montażu i wynosi na ogół od 7 do 8 lat. Jest to opłacalne, ponieważ okres bezawaryjnej pracy głównych składników systemu – paneli PV i inwertera jest znacznie dłuższy. W przypadku korzystania z dofinansowania czas, jaki musi upłynąć, by instalacja „zaczęła na siebie zarabiać” może ulec znacznemu skróceniu. Sama ulga „Mój prąd” w dotychczasowym kształcie oznacza amortyzację już po 6 latach. W połączeniu z ulgą termomodernizacyjną będzie to już okres jedynie 5 lat. Warto zwrócić uwagę na fakt, że w takim przypadku podzespoły użyte do wykonania instalacji często będą jeszcze objęte gwarancją.